Tkaniny były produkowane w manufakturach cesarskich, warsztatach prywatnych i  gospodarstwach domowych, zależnie od typu i zastosowania. W  X-XII w., ważne warsztaty tkackie znajdowały się w Tesalonikach, Koryncie, Tebach i Atenach¹.

Luksusowe materiały były tkane w cesarskich faktoriach. Jednym z najciekawszych zastosowań takich tekstyliów, było przeznaczenie jako podarunek przy okazji ważnych uroczystości czy jako jeden z instrumentów polityki zagranicznej².

XII wieczny Timorion opisuje iż przędzeniem i tkaniem zajmowały się zarówno kobiety jak i mężczyźni, zaś Michał Psellos wspomina o corocznym festiwalu Agathe w Konstantynopolu i odbywających się warsztatach tkackich.
Produkcję tekstyliów można podzielić na dwa główne etapy - przędzenie oraz tkanie.  Oprócz tego czyszczenie, wybielanie, farbowanie oraz folowanie. Głównym surowcem była wełna (erion), len (linon), jedwab oraz bawełna (bambakina/bambax/bambukina). Niekiedy różne typy włókien były ze sobą splecione np. wełna i jedwab.

Zachowały się nieliczne Bizantyńskie przyrządy tkackie, w szczególności wykonane z drewna, w Koryncie odnaleziono gliniane przęśliki, jak również wrzeciona i zgrzebła z brązu. Ponadto także przybory do szycia takie jak igły z brązu, naparstki otwarte czy gliniane szpule na nici³.

Bizantyńscy tkacze wykorzystywali krosna różnego rodzaju. Prostego krosna używano do wytwarzania  lnianych i wełnianych materiałów, jak również do tkanin dekoracyjnych. Wzorzyste tkaniny, najczęściej z jedwabiu, lecz również z wełny, wykonywano na krosnach z mechanizmem przystosowanym do wyszywania wzorów⁴. Do głównych technik tkackich obecnych na ocalałych Bizantyńskich jedwabiach datowanych na okres poprzedzający XIII wiek zaliczane są: mora, adamaszek, diagonal (splot skośny), lampas i tkaniny dekoracyjne⁵.

Ilość materiału archeologicznego jest stanowczo nieadekwatna do zasobnych źródeł ikonograficznych czy pisanych. Wczesne tkaniny, pochodzące sprzed VIII wieku zachowały się m.in. w Egipcie, a datowane po wieku IX przeważają w skarbcach kościelnych na Zachodzie Europy;  większość z nich stanowią jedwabie. Bizantyńskie tkaniny znaleziono także w Skandynawii i Europie Wschodniej np. w Kijowie.

¹  Oxford Dictionary of Byzantium, Edited by ALEXANDER P. KAZHDAN, Oxford University Press 2005, s. 2029, 2193.
²   De cer., 235, 12-13,
³   Oxford Dictionary of Byzantium.
⁴   Ibidem.
⁵  Essential Processes, Looms, and Technical Aspects of the Production of Silk Textiles, A. Muthesius. Dumbarton Oaks 2002.
⁶ The Glory of Byzantium Art and Culture of the Middle Byzantine Era AD 843 -1261, H.C.Evans, W.D.Wixom, 1997, s.226.

P. K. Pietrzak
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.