Jesteś tutaj: DokumentyBarwy armii bizantyńskiej

Barwy armii bizantyńskiej

W okresie bizantyńskim dobór kolorystyki stanowił jedną z najpotężniejszych form wyrażenia symboliki1. Już od okresu późnorzymskiego dokonywał się stopniowy proces zastępowania rzymskich czerwonych tunik barwnymi strojami. Potwierdzeniem może być wielobarwna ikonografia, jednakże warto zauważyć że malarze/miniaturzyści używali zupełnie innych pigmentów, to jednak inspirację czerpali z życia codziennego. Ważnym dziełem poznawczym jest traktat De Ceremoniis (De ceremoniis aulae byzantinae), autorstwa Konstantyna VII Porfirogenety (czas panowania 913-959). - W szczegółowym protokole opisano większe i mniejsze uroczystości przedstawione z perspektywy  urzędników sądowych, którzy odpowiadali za przygotowanie rytuałów świeckich2.

W swoim słynnym średniowiecznym podręczniku opisującym techniki artystyczne Teofil Mnich (ok. 1110-40 r.) wskazywał na silny wpływ kolorystyki greckiej.

Kolor niebieski (uzyskiwany za pomocą indygo, które w regionie produkowano w dużych ilościach) i czerwony (np. marzanna, koszenila) były dominującymi barwami szat bizantyńskiej armii3. Występował także odcień zieleni (mieszanki różnorodnych ziół), oraz naturalny/biały świadczący o pierwotnym kolorze płótna lub wybielonym technikami naturalnymi, taki kolor najczęściej utożsamiany jest z jednostkami kandidatów. Te cztery kolorowy wywodziły się zapewne od fakcji cyrkowych4.
Źródła wymieniają barwne kremasmy, nevriki, himationy, epilorikony/epanoklibaniony czy kabadiony, te ostatnie tożsame z dworską tuniką skaramangionem w odcieniach; karminowym, morskim, a nawet wyszywane złotą nicią i perłowaniem, przynależne dowódcom wojskowych korpusów i stanowiące cesarski element stroju paradnego5.

Każda jednostka wojskowa armii bizantyńskiej posiadała własną kolorystykę. Zależenie od pełnionej funkcji oraz regionu stacjonowania. Kolory tunik w ramach jednego bandonu były jednolite. Do takiego samego procesu oznaczania odnoszą się malunki i kolorystyka tarcz, czy też proste znaki simeia umieszczane na ich powierzchni oraz wygląd sztandarów („ogony” oznaczano kolorami dla każdego pododdziału, - zewnętrzne reprezentowały droungos)6.

bawełna

Ręcznie tkana bawełna barwiona naturalnym indygo (różne odcienie zależne są od ilości zastosowanego barwnika i długości procesu barwienia).

Obuwie było wytwarzane przez szewców (od XII wieku tradycyjne określenie  „szewc” zaczęło być wypierane przez słowo „tzangarios”). Najczęściej barwy czarnej lub białej (kolor uzyskiwany dzięki wybielaniu ałunem), natomiast buty w jaskrawych kolorach (fioletowe, zielone, niebieskie) miały znaczenie społeczne i były noszone przez cesarzy i najwyższych rangą urzędników7.

skóra garbowana

Skóra garbowana roślinnie. Od lewej: kolor naturalny – cielisty, brązowy uzyskany poprzez nacieranie olejem lnianym, ciemnografitowy – barwiony metodą naturalną.

 

 


1  Oxford Dictionary of Byzantium, Edited by ALEXANDER P. KAZHDAN, Oxford University Press 2005, s. 482.
2   Ibidem, s.595.
3   Byzantine Armies 886-1118, I. Heath, A.McBride, s. 30.
4   Circus Factions: Blues and Greens at Rome and Byzantium, A. Cameron, Oxford University Press.
5  De Ceremoniis, s.577-578.
6   Byzantine Infantryman Eastern Roman Empire c. 900-1204, T. Dawson, A.McBride, s.42
7  Buzantinōn bios kai politismos, F. I. Koukoules, Institut français d'Athènes.

 

 


Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

(c) 2015-2016 BYZANTOLOGY.EU (c) by SALIS